مقدمه
بازار مسکن ایران در چند سال گذشته همواره تحت تأثیر نوسانات اقتصادی، تورم و تغییرات سیاستگذاری قرار داشته است. این تحولات باعث رکود در معاملات و افزایش نگرانیهای خریداران و سرمایهگذاران شدهاند. در این مقاله، آخرین تحلیل کارشناسان از وضعیت کنونی و چشمانداز آینده بازار مسکن ایران مورد بررسی قرار میگیرد.
رکود تورمی؛ ویژگی اصلی بازار املاک
بر اساس گزارشهای اخیر، بازار مسکن در شرایط «رکود تورمی» قرار دارد؛ بدین معنا که باوجود افزایش قیمتها، حجم معاملات و میزان تقاضا بهشدت کاهش یافته است. بهعنوان نمونه، طبق آمار بانک مرکزی، در مرداد ۱۴۰۳ میانگین قیمت هر مترمربع آپارتمان در شهر تهران به ۴۳ میلیون تومان رسیده، اما حجم معاملات نسبت به مدت مشابه سال قبل ۲۵ درصد کاهش نشان میدهد. این آمار بیانگر کاهش قدرت خرید مردم و خروج بسیاری از متقاضیان از بازار است.
کاهش رشد قیمت مسکن نسبت به تورم عمومی
کارشناسان بر این باورند که رشد قیمت مسکن در مقایسه با نرخ تورم عمومی کندتر بوده است. تورم کلی کشور در سال جاری به حدود ۳۵ درصد رسیده، درحالیکه افزایش قیمت مسکن در تهران تنها ۱۷ درصد بوده است. این شرایط نشان میدهد که بازار مسکن در مقایسه با سایر بازارهای سرمایهگذاری رشد کمتری را تجربه کرده و تمایل خریداران به پرداخت قیمتهای بالا کاهش یافته است.
دیدگاه کارشناسان و پیشبینی آینده بازار
۱. پیشبینی ثبات نسبی قیمتها
مصطفی قلی خسروی، رئیس اتحادیه مشاوران املاک تهران، معتقد است تا پایان سال ۱۴۰۳ شاهد ثبات نسبی در قیمتها خواهیم بود. به گفته او، رکود بازار و کاهش قدرت خرید مردم از عوامل اصلی این ثبات خواهد بود. وی به متقاضیان توصیه کرده است که از شرایط فعلی رکود برای خرید مسکن استفاده کنند تا پیش از هرگونه تغییر احتمالی اقتصادی تصمیمگیری مناسبی داشته باشند.
۲. اثر بازارهای موازی بر املاک
بازارهای موازی مانند طلا، ارز و بورس میتوانند بهطور مستقیم یا غیرمستقیم بر بازار مسکن تأثیر بگذارند. درصورتیکه نرخ ارز با نوسانهای جدید مواجه شود، بخشی از سرمایهها به سمت بازار مسکن حرکت کرده و منجر به افزایش قیمتها خواهد شد. تحلیلگران همچنین معتقدند، انتخابات ۲۰۲۴ آمریکا و موضوع تحریمها از عوامل کلیدی در تعیین وضعیت اقتصادی و آینده بازار مسکن ایران خواهند بود. بنابراین، فعالان این بازار باید تحولات کلان اقتصادی را زیر نظر داشته باشند.
۳. انتظار تغییرات در سال آینده
برخی کارشناسان پیشبینی میکنند که بازار مسکن پس از یک دوره رکود طولانی، بهتدریج وارد دورهای از رونق نسبی شود. بهبود وضعیت اقتصادی، تثبیت نرخ ارز و اجرای طرحهای حمایتی توسط دولت میتواند زمینهساز بازگشت سرمایهگذاران به بازار املاک و افزایش معاملات در این بخش شود.
توصیه به خریداران و سرمایهگذاران
تحلیلها نشان میدهد که بازار مسکن فرصت مناسبی برای خریداران بلندمدت و افرادی که به دنبال حفظ ارزش سرمایه خود هستند، فراهم کرده است. بااینحال، ضروری است خریداران و سرمایهگذاران شرایط اقتصادی، نوسانات ارزی و رکود موجود در تقاضا را بهطور دقیق بررسی کرده و در تصمیمگیریهای خود لحاظ کنند.
جمعبندی
وضعیت فعلی بازار املاک ایران بیانگر رکود همراه با رشد محدود قیمتها است. عوامل کلیدی مانند تحریمها، شرایط ارزی و کاهش قدرت خرید مردم میتوانند در تثبیت یا تغییر این روند نقش بسزایی داشته باشند. آینده بازار مسکن تا حد زیادی به سیاستهای دولت و تحولات بینالمللی بستگی دارد. برای خریداران و سرمایهگذاران، انتخاب فرصتهای مناسب میتواند راهکار مطمئنی برای حفظ ارزش سرمایه در شرایط اقتصادی ناپایدار باشد.