آیا تا به حال به تفاوتهای کلیدی بین تهاتر و معاوضه در معاملات فکر کردهاید و اینکه چگونه این دو مفهوم میتوانند نقش مهمی در معاملات ملکی ایفا کنند؟در این مقاله از سایت نست هوم، به بررسی جامع فرق تهاتر با معاوضه پرداختهایم تا به شما کمک کنیم بهترین انتخاب را در معاملات خود داشته باشید. پس اگر میخواهید با تمام جزئیات و مزایای هر یک آشنا شوید، در ادامه مطلب با ما همراه باشید.
تهاتر چیست؟
تهاتر، به معنای مبادله پایاپای کالا یا خدمات بدون دخالت پول است. این اصطلاح در لغت به تبادل کالا و ایجاد برابری بین حقوق دو نفر اشاره دارد. از لحاظ حقوقی، تهاتر به وضعیتی اشاره میکند که دو نفر همزمان به یکدیگر بدهکار باشند، به طوری که این بدهیها به طور خودکار تسویه و از بین بروند. تهاتر میتواند بین کالاهای همجنس یا غیرهمجنس صورت گیرد و اصولاً به معنای سقوط تعهدات دو طرف به دلیل بدهکاری مشترک است.
به طور مثال :
فرض کنید آقای حسینی به عنوان فروشنده مصالح ساختمانی، در تأمین آهنآلات و سیمان برای پروژهای با آقای کریمی همکاری کرده است. به جای اینکه آقای کریمی هزینهی مصالح را نقداً پرداخت کند، با توافق دو طرف، یک واحد از پروژه را به عنوان معوض در اختیار آقای حسینی قرار میدهد. در این حالت، بدون رد و بدل شدن وجه نقد، بدهی مصالح با واگذاری ملک تهاتر شده و تعهد مالی دو طرف تسویه میشود. این نوع تهاتر، در پروژههای ساختمانی بسیار رایج است و به عنوان راهکاری برای مدیریت نقدینگی و تسهیل همکاریهای دوجانبه شناخته میشود.
مفهوم معاوضه
معاوضه به معنای مبادله کالا یا خدمات است. بر اساس ماده ۴۶۴ قانون مدنی، معاوضه به عنوان قراردادی تعریف شده که در آن دو طرف مالی را به جای یکدیگر مبادله میکنند، بدون توجه به اینکه آیا یکی از عوضین به عنوان مبیع (شیء مورد معامله) و دیگری به عنوان ثمن (قیمت) در نظر گرفته شود یا خیر. این روش مبادله میتواند شامل کالاها، خدمات و حتی داراییهای غیرمنقول مانند املاک باشد.
به طور مثال :
فرض کنید آقای مرادی صاحب یک آپارتمان ۹۰ متری در منطقه ۲۲ است و قصد دارد خانهای بزرگتر تهیه کند. از طرفی، خانم شریفی یک واحد ۱۳۰ متری دارد اما به دلایل شخصی، میخواهد به خانهای کوچکتر نقلمکان کند. این دو نفر پس از بررسی شرایط، توافق میکنند که واحدهایشان را با یکدیگر معاوضه کنند و آقای مرادی نیز مابهالتفاوت قیمت را نقداً پرداخت میکند. این نوع معامله، نمونهای از معاوضه است که در آن اموال غیرمنقول (ملک) با یکدیگر مبادله میشوند و ممکن است پرداخت مبلغی هم در کنار آن انجام شود.
فرق تهاتر و معاوضه در معاملات ملکی
گرچه تهاتر و معاوضه به نظر مشابه میآیند، اما در واقع این دو مفهوم با یکدیگر تفاوت دارند. در تهاتر، دو طرف معامله بدون تبادل پول، اموال یا املاک خود را با یکدیگر مبادله میکنند. این نوع معامله عمدتاً در خرید و فروش املاک و زمینهای تجاری به کار میرود. از مزایای تهاتر میتوان به سرعت و سادگی معامله اشاره کرد، زیرا نیاز به پرداخت پول ندارد. با این حال، این روش ممکن است نیازمند خدمات حقوقی و ملکی باشد و هزینههای بالاتری را به همراه داشته باشد.
در مقابل، معاوضه نوعی دیگر از معامله است که در آن کالاها یا خدمات با یکدیگر مبادله میشوند و ممکن است شامل پرداخت مبلغی نیز باشد. به عنوان مثال، فردی که قصد خرید ملک دارد، میتواند به جای پول نقد، کالای دیگری مانند خودرو یا جواهرات را با مالک ملک معامله کند. این روش برای معاملات کوچکتر و داراییهای کمتر مناسب است. هرچند که تفاوت قیمتی بین کالاهای مبادلهشده ممکن است وجود داشته باشد.
تفاوت حقوقی بین تهاتر و معاوضه
از نظر حقوقی، تهاتر زمانی اتفاق میافتد که دو دین از یک جنس باشند و به طور خودکار تسویه شوند، در حالی که معاوضه یک قرارداد است که در آن یک طرف مال خود را به دیگری میدهد و در مقابل، مال دیگری را دریافت میکند. به بیان دیگر، در معاوضه همیشه عوض و معوض وجود دارد، در حالی که تهاتر میتواند بدون نیاز به چنین سازوکاری رخ دهد.
انواع تهاتر
تهاتر به سه نوع تقسیم میشود:
- قهری: که بر اساس ماده ۲۵۹ قانون مدنی، به طور خودکار و بدون دخالت اراده طرفین صورت میگیرد.
- قراردادی: که زمانی رخ میدهد که تهاتر قهری ممکن نیست و طرفین به توافق میرسند.
- قضایی: که تحت حکم قضایی انجام میشود.
انواع معاوضه
معاوضه نیز به چند دسته تقسیم میشود:
- کالا با کالا: این نوع معاوضه میتواند شامل تعویض کالاهای مختلف از جمله خودرو، املاک و حتی تلفیقی از چند نوع کالا به صورت همزمان باشد.
- تعویض خودرو: با خودرو یا سایر کالاها و املاک، که میتواند به صورت همزمان و ترکیبی از چند مورد انجام شود.
- تعویض املاک: با املاک دیگر، کالا یا خودرو که ممکن است به صورت تلفیقی نیز انجام گیرد.
نتیجهگیری
تهاتر و معاوضه، هر دو روشهایی موثر برای انجام معاملات بدون نیاز به پرداخت مستقیم پول هستند، اما هر کدام دارای ویژگیها و شرایط خاص خود میباشند. تهاتر بیشتر برای مواردی مناسب است که در آن دو طرف به دنبال تبادل مستقیم اموال یا داراییها بدون دخالت پول هستند، و این روش میتواند به سادهسازی فرآیند معامله و کاهش نیاز به نقدینگی کمک کند. از سوی دیگر، معاوضه به عنوان یک قرارداد حقوقی امکان مبادله داراییها و خدمات را فراهم میکند که میتواند با یا بدون پرداخت نقدی انجام شود. این روش بیشتر برای معاملات کوچکتر و داراییهای متنوع مناسب است.
در نهایت، انتخاب بین تهاتر و معاوضه به شرایط معامله، نوع داراییهای مورد نظر و اهداف طرفین بستگی دارد. هر دو روش، با وجود تفاوتهایشان، میتوانند در موقعیتهای مختلف اقتصادی مفید باشند و ابزارهایی کارآمد برای تبادل اموال و داراییها فراهم کنند. با این حال، توصیه میشود در هنگام انجام این نوع معاملات، مشاوره حقوقی و ملکی لازم را دریافت کنید تا از همه جوانب و جزئیات مطمئن باشید.