بهترین روش مشارکت در ساخت
مشارکت در ساخت یعنی همکاری بین یک مالک و یک سازنده برای ساخت یک پروژه ساختمانی. فرض کنید یک نفر زمین یا ساختمانی دارد و میخواهد آن را بازسازی یا تبدیل به واحدهای جدید کند، اما سرمایه کافی ندارد. در این حالت، او با یک سازنده قرارداد میبندد تا سازنده با سرمایه و تخصص خودش کار را پیش ببرد.
در این همکاری، مالک زمین و سازنده هزینهها را با هم تقسیم میکنند. در پایان کار، بخشی از واحدها به مالک و بخشی دیگر به سازنده میرسد. این نوع قرارداد برای هر دو طرف مفید است؛ چون مالک بدون داشتن سرمایه زیاد به هدفش میرسد و سازنده هم از پروژه سود میبرد.
اگر میخواهید بیشتر در مورد این نوع قراردادها و نکات مهمش بدانید، مشاورین املاک و ساختمان نست هوم میتوانند راهنماییهای خوبی در اختیارتان بگذارند.
شرایط و نکات مشارکت در ساخت
در خصوص شرایط و فرآیند مشارکت در ساخت، لازم است نکات زیر را مد نظر داشته باشید:
- محاسبه مشارکت و سود: تعیین میزان مشارکت و درصد سود هر یک از طرفین قرارداد باید بر اساس نرخ تورم و نوسانات بازار مسکن صورت گیرد.
- هزینههای پروژه: هزینههای ساخت و ساز به عوامل متعددی از جمله موقعیت جغرافیایی و ویژگیهای منطقه بستگی دارد. از این رو، هزینههای ساخت بر اساس قیمت هر متر مربع آپارتمان نوساز در همان منطقه محاسبه میشود.
- تقسیم سهمها: در قراردادهای مشارکت ساخت، معمولاً سهم مالک و پیمانکار به نسبت ۵۰% تعیین میشود. به عنوان مثال، مالک ممکن است ۵۵% و پیمانکار ۴۵% سهم داشته باشد. البته، این تقسیمبندی میتواند به نسبتهای ۶۰% به ۴۰% نیز تغییر کند.
- ارزیابی ملک: پیش از آغاز هرگونه اقدامی در پروژههای مشارکتی، ضروری است که ارزش ملک و هزینه نهایی پروژه ارزیابی شود. محاسبه این مقادیر باید با استفاده از فرمولهای تخصصی انجام گیرد.
- قرارداد مشارکت: این نوع قرارداد بهصورت توافقی بین طرفین تنظیم میشود و شرایط آن از جمله درصد سود باید بهطور دوجانبه تعیین گردد. با این حال، نباید تأثیر شرایط عرفی جامعه و قوانین حاکم بر مشارکت در ساخت را نادیده گرفت.
- پرداخت بلاعوض: پس از امضای قرارداد، پیمانکار مبلغی بلاعوض به مالک پرداخت میکند تا او بتواند مکانی برای سکونت خود و خانوادهاش تأمین کند.
- تعیین داور: وکلا و کارشناسان توصیه میکنند که در زمان انعقاد قرارداد، یک داور تعیین شود. این شخص در صورت بروز اختلاف، به قضاوت بین طرفین خواهد پرداخت، به شرطی که وظایف و مسئولیتهایش بهطور روشن مشخص شده باشد. این اقدام به حل و فصل اختلافات کمک میکند و نیاز به مراجعه به مراجع قانونی را کاهش میدهد.
- تعیین مسئولیتها: از مهمترین الزامات در قراردادهای مشارکتی، مشخص کردن مسئولیتها و وظایف هر یک از طرفین است.
- بررسی اعتبار پیمانکار: اگر پیمانکار یک شرکت حقوقی باشد، مالک باید از اعتبار و سابقه این شرکت مطلع شود تا از وقوع خسارتها و ضررهای مالی جلوگیری گردد.
- امضای رسمی: قرارداد مشارکت با شرکتهای پیمانکاری حقوقی باید با امضای رسمی و مهر شرکت معتبر شود.
- حق فسخ: در صورت عدم پایبندی هر یک از طرفین به تعهدات خود، طرف مقابل حق فسخ قرارداد را خواهد داشت.
- استفاده از چکهای معتبر: در مشارکتهای ساخت، بهتر است بهجای سفته، از چکهای معتبر بانکی استفاده شود تا در صورت بروز مشکلات، دچار چالش نشوید.
- گزارشدهی مداوم: پیمانکار موظف است هر یک تا دو ماه یکبار بهطور منظم مراحل پیشرفت پروژه را به مالک یا شرکتهای مرتبط گزارش دهد.
- نمایندگان مالک: در صورتی که فرد یا افرادی به عنوان نماینده مالک مسئولیت نظارت بر فعالیتهای پیمانکار را بر عهده دارند، لازم است نام آنها در قرارداد ذکر شود و شرایط جانشینی آنها بهجای مالک اصلی نیز مشخص گردد.
- وراث مالک: در صورتی که مالک در حین پروژه فوت کند، وراث او ادامه همکاری در پروژه را بر عهده خواهند گرفت.
- فسخ قرارداد: اگر در پایان مدت قرارداد، ساخت و ساز به اتمام نرسیده باشد، هر دو طرف میتوانند حق فسخ یا مطالبه ضرر را داشته باشند، مشروط به آنکه شرایط آن در قرارداد ذکر شده باشد.
- تنظیم قرارداد: قرارداد مشارکت باید بر اساس بودجه مالی مالک و حوزه فعالیت پیمانکار تنظیم شود.
- ضمانت اجرا: یکی از الزامات مشارکت در ساخت، تعیین و دریافت ضمانت برای اجرای پروژه و تعهدات مربوطه است.
نحوه و انواع مشارکت در ساخت
قراردادهای مشارکتی با توجه به قوانین و عرف جامعه به انواع مختلفی تقسیم میشوند. نحوه مشارکت در ساخت و ساز به این صورت است که یک طرف به عنوان مالک، زمین را فراهم میکند و طرف دیگر، به عنوان سازنده یا پیمانکار، هزینههای ساخت و ساز را متعهد میشود.
در این نوع قرارداد، نیازی به ذکر قیمت زمین یا سایر جزئیات نیست و تنها کافی است سازنده به عنوان مجری طرح متعهد شود که ساختمان را با کیفیت مطلوب و در زمان مشخص تحویل دهد. در نهایت، مالک و پیمانکار بهطور مشترک در کلیت ملک سهیم میشوند.
نوع دیگری از قرارداد مشارکت به صورت مرحلهای است. در این روش، با اتمام هر مرحله از ساخت و ساز، سهمی از ملک به سازنده منتقل میشود. به عنوان مثال، طرفین ممکن است توافق کنند که با پایان زیرسازی نما و اسکلتبندی، یک دانگ از ملک به پیمانکار اختصاص یابد. همچنین، ممکن است توافقی بین مالک و سازنده صورت گیرد که در آن، چنانچه ساخت و ساز به مرحله معین برسد، مالک وکالتی به سازنده بدهد تا او بتواند برای تنظیم سند رسمی اقدام کند.
انواع قراردادهای مشارکت شامل قرارداد مدیریت، قرارداد پیمان، قرارداد مشارکت مدنی ساخت، و قرارداد پیمانکاری ساختمان هستند. بهطور کلی، شرایط مشارکت در ساخت به گونهای طراحی شده که میتواند در مسیر صاحبخانه شدن و افزایش سود به شما کمک شایانی کند. این روش بهویژه برای افرادی که تمایل دارند خانههای قدیمی خود را بفروشند و با سرمایه حاصل، منزل جدیدی برای خود خریداری کنند، بسیار مناسب است.
نتیجهگیری:
مشارکت در ساخت و ساز نه تنها فرصتی ارزشمند برای بهینهسازی داراییهای قدیمی است، بلکه راهی هوشمندانه برای بهرهمندی از سرمایهگذاریهای سودآور به شمار میآید. با انتخاب نوع مناسب قرارداد و تنظیم دقیق توافقات، مالک و پیمانکار میتوانند به شکل منصفانه در سود و ارزش نهایی پروژه سهیم شوند. این مدل همکاری بهویژه برای افرادی که قصد دارند خانههای قدیمی خود را بازسازی کرده یا ملکی جدید و مدرن خریداری کنند، راهکاری مطمئن و کارآمد است. استفاده از قراردادهای مرحلهای یا وکالتی، انعطاف بیشتری در مدیریت پروژه ایجاد کرده و زمینه را برای رشد سرمایهگذاری فراهم میکند. در نهایت، مشارکت در ساخت با توجه به قوانین و عرف جامعه، فرصتی استثنائی برای توسعه دارایی و ایجاد تحولات مثبت در سبک زندگی و وضعیت مالی افراد خواهد بود.